Tiêu chảy ở heo con sơ sinh là một vấn đề quan trọng trong ngành chăn nuôi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe heo con và gây thiệt hại kinh tế lớn cho các trang trại. Bệnh thường xảy ra trong tuần đầu sau sinh, với tỷ lệ tử vong cao và làm suy giảm năng suất. Việc phát hiện một mầm bệnh đơn lẻ không đủ cơ sở để chẩn đoán chính xác nguyên nhân của các đợt bùng phát dịch, điều này gây khó khăn lớn trong công tác phòng bệnh và điều trị.
Một trong những nguyên nhân chính của tiêu chảy ở heo con là do sự kết hợp của nhiều tác nhân gây bệnh đường ruột. Ở châu Âu, các tác nhân chủ yếu bao gồm Escherichia coli (E. coli), Clostridium perfringens (C. perfringens) type A và type C, Clostridioides difficile (C. difficile), Enterococcus hirae (E. hirae), coronavirus, rotavirus và ký sinh trùng Cystoisospora suis (Jacobson, 2022). Các tác nhân này thường cùng tồn tại trong cơ thể heo và gây bệnh phức tạp.
Tại Pháp, quá trình chẩn đoán tiêu chảy ở heo con được thực hiện bằng cách gửi mẫu heo con dưới một tuần tuổi đến phòng xét nghiệm trong giai đoạn cấp tính của bệnh. Các phương pháp chẩn đoán chính bao gồm: nuôi cấy, phân tích bệnh tích đường ruột bằng kính hiển vi, sử dụng PCR và MALDI để xác định tác nhân gây bệnh. Trong ba năm qua, Clostridium perfringens type A đã được xác định là nguyên nhân phổ biến nhất (chiếm 61,3% trường hợp), tiếp theo là Enterococcus hirae (43,4%) và rotavirus type A (38,7%).
Dưới đây là tỷ lệ phát hiện các tác nhân gây bệnh:
| Tác nhân gây bệnh | Số lượng heo con (n=106) | % | Số trang trại (n=38) | % |
|---|---|---|---|---|
| Clostridium perfringens type A | 65 | 61.3 | 28 | 73.7 |
| Enterococcus hirae | 46 | 43.4 | 22 | 57.9 |
| E. coli gây độc tố ruột | 4 | 3.8 | 3 | 7.9 |
| Rotavirus type A | 41 | 38.7 | 19 | 50.0 |
| Rotavirus type C | 11 | 11.3 | 4 | 10.5 |
Không có trường hợp viêm ruột hoại tử do C. perfringens type C trong nghiên cứu gần đây, cho thấy tầm quan trọng của chương trình tiêm chủng phòng ngừa đã giúp giảm thiểu sự xuất hiện của tác nhân này. Đồng thời, sự xuất hiện của các ca nhiễm PRRSV cũng góp phần làm tăng tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy, đặc biệt khi đại thực bào tại niêm mạc ruột bị nhiễm virus.
Chẩn đoán chính xác tiêu chảy ở heo con là một trong những thách thức lớn nhất của ngành chăn nuôi heo. Các tác nhân gây bệnh thường đồng nhiễm và gây khó khăn trong việc nhận diện nguyên nhân chính, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc và đánh giá toàn diện về yếu tố rủi ro.
| Phát hiện đồng thời các tác nhân gây bệnh | Số lượng heo con (n=106) | % |
|---|---|---|
| RVA + C. perfringens type A | 19 | 17.9 |
| C. perfringens type A + E. hirae | 9 | 8.5 |
| RVA + C. perfringens type A + E. hirae | 7 | 6.6 |
| RVC + C. perfringens type A | 5 | 4.7 |
Nguồn: 3tre3
